DOĞA
Giriş Tarihi : 18-01-2023 13:37

TEMA Vakfı 2022'nin çevre olaylarını değerlendirdi

TEMA Vakfı 2022'nin çevre olaylarını değerlendirdi

İklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, ormansızlaştırma, tarım alanlarının giderek azalması ile yeterli ve sağlıklı gıdaya, suya ulaşamama 2022 yılında da dünyanın temel çevre sorunları arasında yer aldı.

Yıl boyunca çevre gündeminde olumsuz gelişmeler kadar güzel gelişmeler de yaşandı. Doğa için çalışmalarına ara vermeden devam eden TEMA Vakfı, 2022’nin öne çıkan iyi ve kötü çevre olaylarını değerlendirdi.

2022’nin Umut Yeşerten Çevre Haberleri

Kaz Dağları’ndan Güzel Haber

Halilağa Bakır Madeni projesinin “ÇED olumlu” kararının iptaline ilişkin açtığımız davada Çanakkale 1. İdare Mahkemesi işlemin iptaline karar verdi. ÇED raporunda; sadece somut olan kültür varlıklarına değinildiği, soyut kültür varlıklarının göz ardı edildiği, somut kültür varlıklarına yönelik olarak alınacak önlemlerin madencilere bırakıldığı ve Orman Kanunu'nun 16'ncı maddesinin Uygulama Yönetmeliği gereğince rehabilitasyon için saha dışından toprak getirilmesinin mümkün olmadığı ifade edildi. ÇED raporunun bu hususlarda yeterli ve kabul edilebilir olmadığı gerekçeleri ile hukuka ve mevzuata uygun bulunmadığı sonucuna varılarak ÇED olumlu kararı iptal edildi. %79’u IV. Grup madenlere ruhsatlı olan, zengin biyolojik çeşitliliği, ormanları, tarımı ve kültür alanları ile ülkemizin kadim coğrafyalarından biri olan Kaz Dağları’nda bir kez daha yaşam kazandı.

Termik Santral Atıklarının Depolanmasına İlişkin Yönetmelik Hakkında İptal Kararı

Termik santrallerin faaliyetleri sonucu oluşan atıklar toksik nitelikte olup, yer altı ve yüzey suları ile tarım alanlarını kirletmekte, çevre ve insan sağlığını olumsuz etkilemektedir. TEMA Vakfı 26/12/2019 tarihli ve 30990 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin Geçici 3. Maddesi hakkında iptal davası açtı.İptal davası gerekçesinde söz konusu geçici maddede, atıkların depolanabilmesine devam edilebilmesi için mevzuat kapsamında alınması gereken “çevre izin” ve “çevre izin ve lisans belgesi” için aranan akademik raporun içerik, hazırlayanın yetkinliği, raporun kimler tarafından hangi kıstaslar göz önünde bulundurularak onaylanacağı konusunda gerekli ve yeterli açıklık bulunmadığı belirtilmişti.Öte yandan maddenin geçici madde unsurlarını barındırmadığı, kullanımına ilişkin belli bir süre veya şart öngörülmediği, geçici madde olmasına rağmen düzenleniş şekli ve getirdiği hukuk normu açısından adeta genel bir düzenleme olduğu, bunun da mevzuat yapım tekniğine uygun olmadığı iddia edilmişti.Mahkeme heyeti bu gerekçeleri haklı bularak Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin Geçici 3. maddesinin iptaline karar verdi.

Yaşasın Zeytin Ağaçlarımız

1 Mart 2022 tarihinde kanunlara ve uluslararası sözleşmelere uygun olmayan bir yönetmelik değişikliğiyle Anadolu’nun tüm zeytinlikleri madenciliğe açılmıştı. Tepkilere neden olan yönetmelik değişikliği hakkında çok sayıda dava açıldı. Açılan davalar sonrasında Danıştay’ın yürütmeyi durdurma kararı vermesiyle söz konusu yönetmelik değişikliği uygulamaya geçmedi.Ancak daha sonra, 10 Aralık’ta Meclis’e zeytinliklerde madencilik yapılabilmesinin önünü açan “Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” sunuldu. Komisyon görüşmeleri sırasında "yasa teklifi ile zeytinlik alanlarımızın madenciliğe açılması" konulu madde geri çekildi.

Çevre Düzeni Planlarından Sevindirici Haberler

-Doğu Karadeniz’de Doğa Kazandı

2011 yılında onaylanan Ordu-Trabzon-Rize-Giresun-Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı kapsamında; Doğu Karadeniz bölgesine özel ürün alanı olan tarım topraklarının yok olmasına, bölgeye özgü doğal peyzaj dokusunun bozulmasına, çok özgün ekolojik değerlere sahip tarım alanı niteliğinde olan alanların yapılaşmaya açılmasına yol açacak nitelikte olan, Trabzon’un Yomra ilçesindeki sahil kesimine sanayi alanı ve kentsel yerleşik alan önerilmesi yönündeki planlama kararı iptal edildi.Aynı planda İkizdere Vadisi’nin ekolojik değerleri dikkate alınmaksızın alanda maden sanayi önerilmesi kamu yararına, planlama ve şehircilik ilkelerine aykırı bulundu.Danıştay kararında hidroelektrik santrallerin çevresel etkilerinin havza bütünlüğü dikkate alınarak ayrıntılı araştırılması ve değerlendirilmesi gerektiği ve HES'lerde kullanılacak su debisi hesaplamalarında bölgenin ekosistem dengesinin olumsuz yönde etkilenmemesi için bu yönde gerekli koruma tedbirlerinin alınması gerektiği vurgulandı. Planda bu hususlara yönelik olarak alt ölçekli planları yönlendirecek nitelikte temel ilke ve politikaların yer almadığı belirtilerek iptal kararı verildi.

2022’nin Olumsuz Çevre Haberleri

Madenler Yaşam Alanlarımızdan Değerli Değildir

Korunan alanlar, orman alanları, verimli tarım arazileri ve yaşam alanları üzerinde geri dönüşü imkânsız zararlara sebep olan madencilik faaliyetleri her geçen gün yaşam alanlarımız üzerinde daha ciddi tehditlere sebep oluyor.

TEMA Vakfı olarak gerçekleştirdiğimiz IV. Grup maden ruhsatlarına yönelik çalışmalarla, ülkemizdeki 28 ilin ortalama %67’sinin madenlere ruhsatlı olduğunu tespit ettik.Maden ruhsatlarının il bazında dağılımı şöyle; Afyonkarahisar %52, Artvin %71, Bayburt %65, Erzincan-Tunceli %52, Erzurum %63, Eskişehir %71, Giresun %85, Gümüşhane %93, Kahramanmaraş %58, Karaman %38, Kaz Dağları %79, Kütahya %92, Muğla %59, Ordu %74, Siirt-Şırnak-Batman %34, Sivas; %65, Rize %82, Tekirdağ-Kırklareli %65, Tokat %46, Trabzon %77, Uşak %80 ve Zonguldak-Bartın %72.

Bir Maden Kazası Daha!

21 Haziran günü Erzincan’ın İliç ilçesinde, Fırat nehir havzasına 350 metre, yaşam alanlarına ise sadece 250 metre mesafede bulunan Çöpler Altın Madeni’nin siyanürlü solüsyon boruları patladı.Sadece son 2 yılda Türkiye’de kamuoyunca bilinen 7 maden atık barajı çökmesi ve sızıntı kazası yaşandı. Ne yazık ki topraklarımızda altın madeni projeleri giderek artıyor. Korunan alanlar ve içme-kullanma suyu barajları gözetmeksizin kanunen her yere yapılabilen maden tesisleri; eksik, bilimsel gerçekliğe uygun olmayan ÇED projeleri ve denetimdeki eksiklikler her geçen gün artıyor. Erzincan, Artvin, Fatsa, Kaz Dağları, Gediz Havzası, Tokat başta olmak üzere tüm coğrafyada tehdit devam ediyor.

Dilan Şahinbaş

Artvin'de HaberArtvin'de Haber