Yerel
Giriş Tarihi : 04-11-2022 10:49

Tarihte Bugün

Tarihte Bugün

4 Kasım 1936’da kabul edilen 2885 Sayılı Kanun ile, merkezi Rize olan Çoruh Vilayeti kaldırıldı. Artvin Merkez, Hopa, Borçka ve Şavşat kazaları ile önceden Erzurum’a verilen Yusufeli Kazası’nı da alarak Artvin olan Çoruh İli teşkilatı kabul edildi.

Çoruh vilayeti, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan on yıl sonra 1933 yılında Doğu Karadeniz Bölgesi’nde kuruldu. Adını Çoruh Nehri'nden alan vilayet, Rize ve Artvin vilayetlerinin birleştirilmesiyle kuruldu. 4 Kasım 1936'da Rize vilayeti yeniden tesis edilince, Çoruh vilayeti sadece Artvin vilayetinin yerini aldı. 1956 yılında vilayetin adı yeniden Artvin vilayetine dönüştürüldü.

1878-1918 ve 1918-1921 tarihleri arasında, Rusya-Ermeni-İngiliz-Gürcistan idaresinde kalan Artvin-Borçka ve Şavşat kazaları 7 Mart 1921’den itibaren 4 ay kadar Ardahan kazasına bağlandı. Yeni Türk devletinin ilk anayasası olan 20 Ocak 1921 tarihli Teşkilat-ı Esasiye’de, 24 Nisan 1924’te yapılan değişikler ile Liva-Sancak teşkilatı kaldırılınca Artvin Vilayet haline geldi. 1926 Haziranında 877 sayılı kanunla Yusufeli Kazası Erzurum Vilayeti’nden alınarak Artvin’e bağlandı. 1928’de, 1282 sayılı kanunla Borçka Kazası nahiye haline getirilerek Artvin’e bağlandı. Dokuz yıl Artvin vilayeti teşkilatı ile yönetilen bu yerler, 1 Haziran 1933’te, 2197 sayılı kanunun ikinci maddesine göre, merkezi Rize olmak üzere Artvin ve Rize illeri birleştirilerek Çoruh vilayeti teşkil edildi.

Arazi şartlarının zorluğu, Artvin ve çevresinin vilayet merkezine olan uzaklığı birtakım sorunlara yol açtı. Dönemin Başbakanı İsmet İnönü’nün 25 Temmuz 1935 tarihindeki Artvin’i ziyaretinde durum kendisine iletildi. Bunun üzerine hükümet 4 Kasım 1936’da kabul edilen 2885 Sayılı Kanun ile, merkezi Rize olan Çoruh Vilayeti kaldırıldı. Artvin Merkez, Hopa, Borçka ve Şavşat kazaları ile evvelce Erzurum’a verilen Yusufeli Kazası’nı da alarak Artvin olan Çoruh İli teşkilatı kabul edildi.

Çoruh vilayeti, kuruluşundan iki yıl sonra, 1935 yılında yapılan genel nüfusu sayımında Rize, Artvin, Borçka, Hopa, Pazar ve Şavşat olmak üzere altı kazayı kapsıyordu. Vilayetim idari merkezi Rize kentiydi ve nüfusu 14.717 kişiden oluşuyordu. Bu sırada birer küçük kasaba olan Artvin'de 3.512 kişi, Borçka'da 614 kişi, Hopa'da 2.884 kişi, Pazar'da 1.849 kişi ve Şavşat'ta 669 kişi yaşıyordu. Çoruh vilayetinin kentsel nüfusu 24.245 kişiden, kırsal nüfusu 247.655 ve toplam nüfusu 271.900 kişiden oluşuyordu.

Rize ve Pazar kazaları 4 Kasım 1936 tarihinde Çoruh vilayetinden ayrılarak yeniden Rize vilayeti kuruldu. Bunun sonucunda Çoruh vilayetinin sınırları daraldı. Bununla birlikte, daha önce Erzurum vilayetine bağlı olan Yusufeli kazası Çoruh vilayetine bağlandı. 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayeti, Artvin, Borçka, Hopa, Şavşat ve Yusufeli kazalarından oluşuyordu. Artvin kasabası vilayetin idari merkeziydi ve nüfusu 2.901 kişiden oluşuyordu. Artvin aynı zamanda bu vilayetin en büyük kentsel yerleşmesiydi. Bu sırada ilçe merkezleri olan Borçka'da 687 kişi, Hopa'da 1.993 kişi, Şavşat'ta 309 kişi ve Yusufeli'de 329 kişi yaşıyordu. Bu sayımda Çoruh vilayetinin kentsel nüfusu 6,219 kişiden, kırsal nüfusu 143.238 kişiden ve toplam nüfusu 153.273 kişiden oluşuyordu. Çoruh vilayetinin kaza sayısı 1950 yılında gelindiğinde arttı. Vilayet Artvin, Ardanuç, Borçka, Fındıklı, Hopa, Şavşat ve Yusufeli kazalarını kapsıyordu. 1955 genel nüfus sayımında da Çoruh vilayeti yedi kazadan oluşuyordu. Ancak Fındıklı kazası Rize vilayetine, kaza yapılan Arhavi ise Çoruh vilayetine bağlandı. Ertesi yıl 6668 sayılı bir kanunnameyle Çoruh vilayetinin adı Artvin vilayeti olarak değiştirildi.

Artvin'de HaberArtvin'de Haber