KÖŞE YAZARLARI
Giriş Tarihi : 17-05-2021 15:39   Güncelleme : 17-05-2021 15:39

ÖMER YERLİKAYA - Fatma İldige ve Vayna…

Sevgili okurlar hayatımın hiçbir döneminde farklılıklarıyla öne çıkan beni diğerlerinden ayıran allayıp pullayan referansları kabul etmedim.

ÖMER YERLİKAYA - Fatma İldige ve Vayna…

Her referansa başkasının hakkının kısıtlaması gözüyle baktım. Ben eleştiri yazılarımda kitaplarını okuduğum yazarların pek çoğunu tanımıyorum. İnanınız kitaplarda gördüğümü birebir yansıtmaya çalışıyorum. Benim kimseyi kimseden ayırdığım yok kimseye farklı davranmıyorum. Niyetim kimseyi kırmak, incitmek asla değildir. Gördüğüm eksiklikler; romanda zaman kipleri pek çok zaman yanlış kullanılabiliyor. Sokak ağzı arındırılmadan roman diline aktarılıyor. Tekdüze kurgunun dışına çıkılamıyor. Yazarlarımız hayal gücünü gereği gibi kullanamıyor. Biz Artvinliyiz, şiirde, öyküde, hikâyede, romanda şahlanacağız. Göreceksiniz büyük aşamalar içinde olacağız.

Bugün ki konuğum Yazar Fatma İldige ve Vayna… Anlamı Rusça da savaş demek. Vayna son iki yıl içinde okuduğum en iyi roman. Şu son iki yılımı azımsamayın lütfen. Ayda en az üç dört roman okuyorum. Neresinden bakarsanız yetmiş roman ediyor. Vaynayı okuduğumda ilk aklıma gelen şuydu. Bir yazarın çıkıp bu kadar güzel bir roman yazmaya nasıl hakkı olabilir! Şaşırdım, içlendim. Doğrusu içimin edebiyat duygusu pembe bulutçuklarla yükseldi. Ruhum zenginleşti. Hayal kuramayan birisi iyi yazar olamaz. Fatma İldige büyük bir yazar. Sezgileri çok güçlü... Vayna Karçalda, yalnız çam dağlarındaki sıradan bir yaşamı anlatıyor. Yazar, Kehribanı, Kadir ağayı, Hasreti, Türkiyayı, Nusreti, Ruh anayı güçlü betimleriyle Türk romancılığının önemli karakterin içine sokmuş. Romanda müthiş denecek seviyede yazım tekniği öne çıkıyor. Yazar yer yer post modern bir görüş sergiliyor. Çoklu kurguyla romanda batı tekniğini deniyor. Hikâyenin anlatıldığı zaman diliminde tarihi dokuyu bir belgesel gibi kusursuz yansıtıyor.

Vayna, doyurucu, alt yapısı sağlam roman gibi roman. Karakter yapısı, konu bütünlüğü, doğa çıkışları, üst kurmaca hayal izlekleri bir numara. Beklentilerini yağmura yoğunlaştıran roman karakterlerinin duygularını güçlü sunumlarla aktarıyor. Diyalektikler roman diline çok uygun. Sokak ağzı arındırıp zenginleştirilmiş. Diyalektik öncesi ve sonrası ara boşluklar iyi doldurarak karakterler okuyucunun gözünde doyurucu hale getirilmiş. Nusret’e ve Ruh anaya bayıldım. Üzülerek söylüyorum Fatma İldige bir eleştirmen olarak bana bir şey bırakmamış. Belki şu dip notlardan vayna tamamen arındırmış olsaydı diye düşündüm ama bu bir eksiklik sayılmaz. Birde İstanbul bölümlerin de zaman, mekân, karakter ve ruh gibi detayların üzerinde çok durulmuş. Ancak nitelikli ve analitik yorum yapma becerisi olan bu ayrıntılarda boğulmaz. Vayna analitik yorum gerektiren bir kurguya sahip. Kapak tasarımı çok güzel, hikâyesiyle örtüşen zenginlikte gördüğüm ender tasarılardan birisi. Emre Altun’u kutluyorum. Kuşkusuz Vaynaya büyük usta Salih Altun’un da önemli katkıları olmuştur. Şu kanaate vardım ki Tunga yayınları editörlük servisiyle, mizanpaj ve son düzenleme tunga sanat ve baskı kalitesiyle sadece edebi değeri olan eserlere kapısını açan çok önemli bir yayınevi. Merdiven altı yayın yapanlara kapak olsun.

Başa dönüp Vayna üzerinde biraz kafa yormayı sürdürelim. Salih Altun hocam sanatta ustalık olmaz diyen güzel bir sözünü hatırlıyorum. Üstadım böylede olsa bu genellemeyi bozacak birileri hep çıkacaktır. Vayna usta işi bir roman. Fakir Baykurt’un Tırpan isimli romanıyla eş değer gördüm. Yazınsal değeri olan, ritmik cümleler, pastoral betimlemeler, karakter düşlerinin okunması, yaygı, zindelik, artan performans, taşra romanlarına yeniden bir can suyu, bir netlik, yaşamla örtüşen bir duruluk var. Umudun, umutsuzluğun birlikte güçlenmesi, tutkulu sevdalar, canlılık, insan kaynaşması… İz bırakan bir roman... İnsan içinde olmak hikâyenin bir parçası olmak istiyor. Özgün, yazar romanında asla bir başka romanın etkisinde kalmamış. Vayna da özgürlüğünü haykırmış. Birinci ciltte öylesine düzgün alt yapı oluşmuş ki devamı ciltleri yazmak yazar için artık sorun olmayacaktır. Bizim bir romanda aradığımız her şey Vayna da mevcut. Sağlam bir roman dokusu, anlatı enginliği, Türkçeyi ezmeden iyi kullanma becerisi. Vayna tunganın zenginliği, edebiyatımızın göz bebeği… Arındırılmış, okuru besleyen çağdaş mesajlar, bölümler bir hikâye tadında okunabilen bir tematik yapıya sahipler. Vaynayı alkışlıyorum.

Edebiyat adına tüm yazarlarımızı kutluyorum. Ömer Yerlikayanın kaleminden çekinmeyiniz lütfen. Çalışmalarınızı; anı, anlatı, hikâye, öykü, şiir, roman… Bana gönderin okuyup sizin için yorumlamak istiyorum. Birlikte olalım, en güzele birlikte uzanmaya çalışalım. Edebiyat dünyasının coşkusuyla siz büyüklerimi heyecanla kucaklıyorum. Sevgiyle kalın.