YEREL
Giriş Tarihi : 06-01-2022 10:32   Güncelleme : 06-01-2022 10:32

Belirsizlik ve Yıkımla Baş Etmek

Belirsizlik ve Yıkımla Baş Etmek

Artvin Muhtarlarından Anlatılar

Cerattepe kitabıyla Cerattepe mücadelesine katkı koyarak Artvin halkına bu yolda hem nefes hem de ses olanMekanda Adalet Derneği Çoruh Havzasında yaşananları tüm kamuoyu ile paylaşarak yaşam alanlarına yapılan müdahaleleri göstermek için http://deretepe.org üzerinden paylaşımlar gerçekleştiriyor.

Mekanda Adalet Derneği, Çoruh Havzasında yaşananları tüm kamuoyu ile paylaşarak yaşam alanlarına yapılan müdahaleleri göstermek için http://deretepe.org üzerinden gerçekleştirdiği paylaşımlarında köy muhtarları ile yaptıkları görüşmeleri aktardı.

Artvin’de barajlar nedeniyle tamamen ya da kısmen sular altında kalmış veya kalacak yerleşimlerin muhtarlarıyla yapılan telefon görüşmelerinden derlenen yazıda muhtarlarla yapılan görüşmeler aktarıldı.

Ben halk adına konuşuyorum. Yaşadığımız hiçbir şeyden memnun değiliz.

Dernekten Cemre Kara muhtarlar ile yaptığı görüşme ile ilgili şu ifadeleri yazdı:

“Öyle biri vardı ki, sorusuyla beni şaşkına çevirdi: “Kızım kaç sene oldu, yeni mi aklına geldik?” Ben kekeleyerek cevap vermeye çalışırken konuşmak istemediğini söyleyip telefonu kapadı. Bu köy 2012’de su tutmaya başlayan Deriner Barajı’ndan etkilenmiş, üzerinden seneler geçmişti. Haklıydı, yeni mi aklımıza gelmişti?

Şimdi neredeler? Nerede kalacaklar? Nereye gidecekler?

80 köyün 9’unun tamamen baraj suları altında kaldığını/kalacağını, geri kalanların ise kısmen etkilendiğini biliyoruz. Tamamen su altında kalan üç köy Deriner Barajı’ndan etkilenen Zeytinlik, Oruçlu ve Narlık köyleri. Kalan altı köy ise Yusufeli Barajı’ndan   etkileneceği öngörülen yerleşimler: Yusufeli ilçe merkezi, Yeniköy, Irmakyanı, Tekkale, Çeltikdüzü ve Kınalıçam köyleri.

Barajlardan kısmen etkilenen 71 köyün bazısının bir mahallesi sular altında kalırken, bazısının en verimli arazileri, bağlıkları, zeytinlikleri yok oluyor; bazısının suları kururken bazısının alternatif yolları yok oluyor veya ilçeye ulaştığı yol uzuyor.

Yolumuz uzadı, araç yolu uzadı. 9 km’den 23 km’ye çıktı. Asma köprü vardı. Borçka’ya, Artvin’e gidebiliyorduk, o kalktı. Çayağzı mahallesi vardı o tamamen kalktı, kamulaştırıldı. Borçka/Avcılar

Toz, toprak, duman var. Baraj yapılırken insanlar çok etkilendiler, dinamitten. İki tane beton santrali var, Deriner ve Yılmazlar. Çok rahatsızız. Yapacak bir şey yok. Sonuçta Artvin’in ihtiyacını karşılıyor. Merkez/Şehitlik

Köyü yeniden yapıyoruz. Deriner ile tamamen sular altında kaldı, 2009’da. Devletten arazi aldık, 70 hanelik. Barakalarda, konteynırlarda kaldık. Artvin’e giden oldu. Devletin katkısı yok arazi için ama benim çizdiğim projeye uymak zorundasın, diyor. Evler 400-500 m2, tarım nasıl olsun, yazlık gibi olacak, emekliler gelecek yerleşecek. Merkez/Zeytinlik Bucağı

Tamamen sular altında kaldı, perişan olduk. Eski mezra, yaylamızı yeni yerleşim yaptık. Her şey sıfırdan. Aldığımız paranın iki katını ev, bahçe için harcadık. Tarım alanlarımızı ekiyoruz yine. Havuzlar, altyapı her şeyi yeniden yaptık. Çok yüksek burası, 1150-1200 kot; önceki 400-500 kotlarındaydı. Merkez/Oruçlu

Köyü tamamen istimlak ettiler. Yeni yerleşim yeri olarak yolun kenarında bir arazi bulduk. Ben Artvin’de kalıyorum şu an. Genelde köyde bir kişi nöbetçi kalıyor, herkes ikinci adresinde. Önceden 55 haneydi. Şu an 30 hanelik bir köy olacak. Yusufeli/Çağlıyan

Her şey yetişiyor da köyde, su çıkarmak için DSİ’den mühendis getirdik, su çıkarmadı. Bunlardan bezdik; geliyorsun yok, gidiyorsun yok. Kışın bile sera yaparsın ama su varsa olur. Su yoksa olmaz. Zeytinlik vardı, sular altında kaldı. Ben hiç anlamadım, olmuyor, su tutar dediler, yok. Pandemi var diye geri dönenler oldu. Ama devlet de yardımcı olsun ki suyu çıkaralım, hepimize su yetsin. Millet tekrar geri dönmesin. Bu adam geliyor, bahçesi olsun istiyor. Sulasın ki sebzesi olsun. Boruları yapılsın ki bir sulama kanalı olsun. Yusufeli/Tarakçılar

Köyün hepsi su içerisinde. 8 yıl oldu. 2012’de su tutuldu, mağdur durumdayız, bekliyoruz. 32 dönüm tapu var elimde. 64 dönüm daha verecekler, tapusu gelecek, köyü kuracağız. Yusufeli’nde yaşıyoruz şimdilik. Yusufeli’nde 21 hane bekliyoruz. Yusufeli/İnanlı

Artvin barajından pek etkilenmedi. Yusufeli barajının gövdesinden 2 km uzaktayız. Vallahi Allah’a yalvaracağız. Sanırım devlet bize yer yapıyor. Bizim duyduğumuz TOKİ yapılacak. Arazi düzenleme ve yol çalışmaları yapılmış. Su kotunun üstünde olacak. Ne zaman gideceğimiz ne yapacağımız hiç belli değil. Gövdenin oluşması bekleniyor, yollar bekleniyor sanırım. Yusufeli/Yeniköy

Tek rahatsızlığımız şey var. Viyadük yapılıyor, her yer toz duman. Yeni yerleşime yerleşelim istiyoruz, bitsin artık. Bitmesi lazım. Çay ocağım var, bana ev çıktı ama dükkan çıkmadı. Baraj olunca Eskişehir’e yerleşmeyi düşünüyorum. O yukarıdan bir şey olacağı yok. 2008’den beri yapıyorlar. 2018’in altıncı ayının 19’unda bitmesi lazımdı. Baraj artık beş aya biter, bir şey kalmadı zaten 50 m kaldı. Seneye Mart ayı gibi bitmiş olur. Geçenlerde kaymakamla birlikte çıktık, ben tatmin olmadım. Altyapı, çevre düzenlemesine dair hiçbir şey yoktu. Yusufeli/Merkez

Barajlardan, HES’lerden sonra köyümüzde insan diye bir şey kalmadı. Köyün %80’i kamulaştırıldı. Devletin burada zulmü var. Devlet sözde bir köy yapacak ama bir hareket yok. Bekliyoruz ama. DSİ kamulaştırırken dedi ki size köy yapacağız, tarım arazileri vereceğiz, su tutana kadar rahatsız etmeyeceğiz. Ama tepemizde dinamit patlattı, taş oydu, hepsi üstümüze geldi. Kaymakama başvuruyoruz, diyor ki, istimlak olmuş ne diyeyim. 56 yaşındayım, devletten ümidimi kestim valla. Şu an köyde yaşıyoruz. Ama bizim olmayan köy satılmış, istimlak edilmiş. Köyümüzün içinden yol geçti ya her taraf toz, duman oldu. Her türlü mağduriyeti yaşıyoruz. Yusufeli/Meşecik

770 parseldi tarım alanı, 680 parselimiz kamulaştırma altında kaldı. Vatandaş bilinçsizce satmaya başladı. Engel olmaya çalıştık. Yol çalışmalarından, tozdan, her şeyden etkileniyoruz. Yollar değişti, tahribat oldu. Kılıçkaya köyünde HES yapılacak, onu istemiyoruz. Yusufeli/Kılıçkaya

Köyümüzün verimli arazileri sular altında kalacak. Yerleşim yeri yapılacak, arsa düzenlemesi bitti. 80 haneli yeni yerleşim yapılıyor. Etkilenen üç mahalle vardı, onları bir mahalle yaptık. Sulama suyu götüremedik. Kamulaştırma oldu ya kimse giremiyor. İnşaattan etkileniyor. Yusufeli/Çevreli”

Dilan Şahinbaş