YEREL
Giriş Tarihi : 27-05-2022 13:24   Güncelleme : 27-05-2022 13:24

Artvin önemli bir potansiyele sahip

Artvin önemli bir potansiyele sahip

Coğrafyacı Dr. Leman Albayrak: Artvin Tıbbi, Aromatik Bitki ve etnobotaniği ileönemli bir yöremiz.

Tıbbi ve aromatik bitkiler açısından Artvin’in önemli potansiyel ve buna dair önemli yerel bilgi barındırdığını belirten Coğrafyacı Dr. Leman Albayrak bu potasiyelin tespit ve kayıtların ivedilikle yapılması gerektiğini söyledi.

Yaklaşık sekiz yıldır Artvin’in coğrafi özellikleri ve kültürel ekolojisi üzerine araştırmalar yapan Coğrafyacı Dr. Leman Albayrak tıbbi ve aromatik bitkiler açısından Artvin’in çok önemli bir saha olduğunu ve mutlaka en kısa zamanda ve en iyi şekilde bitkilere dair yerel ekolojik bilginin ayrıntılı araştırılarak kaydedilmesi gerektiğini dile getirdi.

Dr. Albayrak sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bizler Coğrafyacı olarak sadece fiziki mekanı değil, bu mekan üzerinde insanın yaşamını nasıl sürdürdüğü ve mekanı nasıl kullandığına da bakıyoruz. Artvin ili coğrafyası ve kültürel ekolojisi üzerine yaptığımız çalışmalarda gördük ki bugün oldukça popüler olan tıbbi ve aromatik bitkiler konusunda Artvin’in kırsal kesiminde yaşayan insanlarımız oldukça fazla bilgiye sahipler ve yüzlerce yıldır da nesilden nesile aktardıkları geleneksel bilgiyle doğal çevreden topladıkları bitkileri çeşitli şekillerde değerlendiriyorlar”

Bizler kırsal nüfus ve bu nüfusun köylerde geçimlerini nasıl sürdürdüğünü ele alırken sadece tarım ve hayvancılığı değil, fiziki çevreden toplayıcılık ve benzeri yöntemlerle doğal bitki örtüsünden nasıl faydalandıklarını da inceliyoruz. Artvin yöresinde doğal bitkilerin yetişme koşulları yanında, yüzyıllardır bu yörede doğadan tıbbi bitki toplayıcılığı nasıl yapılmış, bunlar nasıl kullanılmış, kültüre alınabilecek türler konusu üzerinde de duruyoruz. Kabul etmeliyiz ki bitki - insan ilişkisi çok yönlü olup bunlardan bir kısmı da günümüzde giderek öne çıkan alt bilim dallarından biri olan Etnobotanik içinde ele alınmaktadır. Arazi çalışmalarımız sırasında gördük ki Artvin ili tıbbi bitki ve aromatik bitki çeşitliliği yanında bunların etnobotaniği de yeterince değerlendirilmiş değil.”

 

Dr. Albayrak yaptığı açıklamayı “Artvin'de tıbbi bitkileri tanıma ve kullanmaya dair çok önemli yerel bilgi potansiyeli var.Doğadan istifade etmenin yollarından biri de bitkileri tanıyıp kullanmaktır. Bu ise yüzlerce yıllık geçmişten, tecrübelerden, algılardan sonra günümüze ulaşmıştır. Bitkilere dair yöre insanının bilgisi bilimsel çalışmaları desteklediği gibi, halkın kendi sağlığının, gıda temininin yanında, hayvancılık, arıcılık gibi geçimlerinde de başvurduğu önemli yöntemleri  barındırıyor.

Örneğin hayvanların doğal yollarla sağlıklı olmasını, süt verimini sağlıklı yollardan artırmayı hangi çiftçi istemez. Üstelik birbirini etkileyen bir süreç de var. Hayvan sağlığı ve yemleri, gübreleme yoluyla toprağı da etkileyeceğinden henüz kirlenmemiş, kimyasal gübrelerin çok az kullanıldığı tarım topraklarımız için de önem arz ediyor. İşte, yöremizde bunlar kadim bilgiye dayalı olarak yapılmış. Ancak modern yaşam, il dışına göçlerle nüfusun azalması, yaşlı nüfusla birlikte bu kültürel belleğin de kaybı, çevreye çok yönlü beşeri müdahaleler bu durumu olumsuz etkiliyor. Burada şuna dikkat çekmek istiyorum. Bu bilgiyi uygulamalı bilenler yaşlı nüfustan oluşuyor.

50 yaş üstü kişiler ise bitkilerin tanınması ve kullanımını "annemden, babamdan gördüm, ben ona yetiştim" şeklinde ifade ediyor. Arazi çalışmalarıyla yerinde gözlemler yapılarak bir çok tespitte bulunduk. Bunları yayınlar yoluyla kamuoyunun bilgisine sunuyoruz. Fakat bu yeterli değil. En kısa zamanda ve bu bilgilere sahip olan insanlarımız henüz hayatta iken çok hızlı bir şekilde daha fazlası toplanmalı ve kayda geçirilmelidir. Bu nedenle Artvin'de önce ilçeler, sonra da il genelinde envanter oluşturulmalı ve toplanan bilgilerle uygulamalı olarak nelerin yapılabileceği konusunda harekete geçmeliyiz. Çünkü göçler yoluyla aktif nüfusunu kaybeden Artvin ilimizde son bir gayretle sadece genç nüfus değil aynı zamanda aktif yaşlı nüfusu da bu işin içine katarak insalarımız yaşadıkları mekanda bilgi ve becerisini bu alanda kullanabilir” ifadeleriyle sonlandırdı.