YEREL
Giriş Tarihi : 29-09-2021 16:41   Güncelleme : 29-09-2021 16:41

ARTSO’DA STRESLE BAŞA ÇIKMA EĞİTİMİ

ARTSO’DA STRESLE BAŞA ÇIKMA EĞİTİMİ

Artvin Çoruh Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı akademisyeni Doç. Dr. Begüm Satıcı, Artvin Ticaret ve Sanayi Odası meclis üyelerine ve personeline Stresle Başa Çıkma eğitimi verdi.

George Bernard Shaw’ın “İnsanlar neden ölür bilir misiniz? Tembellikten, inançsızlıktan ve yaşamı, yaşanmaya değer kılmayı becerememekten” sözüyle eğitime başlayan Doç. Dr. Begüm Satıcı, “Her şeye homurdanmaya alışmış bir kimse, fırsat kapıyı çalınca bile gürültüden yakınır. Umutla yolculuk etmek, gidilecek yere varmaktan çok daha zevklidir” dedi.

Goethe’nin “İsteklerimiz, içimizde yatan yeteneklerin birer elçisidir” sözüyle devam eden Satıcı, “Stres nükleer enerji gibidir, faydalı ya da zararlı olması size bağlıdır. Stresi kontrol etmeyi öğrenerek, yaşamı neşeli, enerji dolu ve verimli hale getirmek elinizdedir” diyerek katılımcılara stres testi uyguladı.

Uygulanan stres testinde şu sorular yer aldı: “1.Uykuya dalmakta zorluk çekiyor musunuz?  2.Geçe sık sık uykunuz kaçıyor mu? 3.Hazımsızlık, yüksek tansiyona bağlı baş ağrıları, baş dönmeleri, asabi döküntüler (zona), çarpıntı, kolit ya da kas tutulması ve ağrıları gibi rahatsızlığınız var mı? 4.Diğer insanlar sizi rahatsız ediyor mu? 5 "Kafanızı dinlemek", sakinleşmek ve bir kitap okumak sizin için çok mu zor? 6.Yavaş çalışan ve yavaş konuşan insanlardan rahatsız olur musunuz? 7.Sakinleşmek için sigara, alkol ya da uyku ilaçları kullanır mısınız? 8.Aceleci misiniz? 9.Bir yere geç kalınca ya da oraya zamanında gitmeniz engellenirse kızar mısınız? 10.Çalışma günün sonunda gerektiğinden fazla yorgun olur musunuz? 11.Yapacak bir işiniz olmadığı zaman huzursuz olur musunuz? 12.Doktorunuz, aileniz ya da arkadaşlarınız sizin için çok sinirli ve gergin olduğunuzu düşünür mü? 13.Konsantre olamayacak ya da rahat düşünemeyecek kadar yıpranmış olduğunuz zamanlar olur mu”

Stres testinin uygulanmasının ardından puanlama bölümüne geçildi ve bu bölümde ise sonuca ulaşılabilecek şu ifadeler yer aldı:

“Her “evet” 1 puan 3 Sorudaki her madde + 1 puan. 2 ve daha az puan. Stresiniz normal sınırlar içinde, 3- 6 puan Rahat edebileceğiniz stres düzeyinden biraz daha fazla stresiniz var. 7- 10 puan Fazlaca stresiniz var gevşemeniz gerekli. 11- 14 puan Stresiniz çok yüksek, baskıyı azaltmanız gerekli, stres ile ilgili hastalıklara çok açıksınız.”

Doç. Dr. Begüm Satıcı eğitimin devamında stresli olunduğunda vücutta neler olduğunu sıraladı ve “Fizyolojik belirtiler: kalp atım hızında artma. Terleme, soğuk ve ıslak deri. Karın ağrısı.  Nefes almada hızlanma. Kas gerginliği. Ağızda ve boğazda kuruma. Sık sık idrara çıkma isteği. Bilişsel belirtiler ise: Endişe. Şaşkınlık ve karışmışlık hissi. Konsantre olamama. Karar vermede güçlük. Kendini hasta gibi hissetme ya da acayip hissediyorum sözü. Kendini kontrol dışı ya da bunalmış hissetme. Davranışsal belirtiler: Hızlı konuşma. Sinirli tavırlar. Tırnak yeme. Ayağını yere vurma. Bir kısım tikler göz kırpma ya da istemsiz seğirmeler. Kaşlarını sürekli çatma. Esneme” dedi.

Eğitim “Stresle Başa Çıkma Becerileri” başlıklı konu ile devam etti. Satıcı, “Kendi stresle başa çıkma yönteminizi değerlendirin” diyerek katılımcılara şu soruları yöneltti: “Kendinizi baskı altında hissettiğiniz zaman genellikle ne yaparsınız?  Korktuğunuz ya da tehdit edildiğinizi hissettiğinizde ne yapıyorsunuz? Kızdığınız ya da bir şeyi yapmaktan alıkonduğunuzu hissettiğinizde ne yapıyorsunuz? Stres altındayken davranışlarınız her zamankinden farklı mı? Alışkanlık olarak yaptığınız, tekrarlayıcı hangi davranışlarınız var, bunlara ne zaman baş vuruyorsunuz? Tepkilerinizin daha esnekleşmesi için farklı başa çıkma davranışlarını denemek yararlı olabilir mi? Stres karşısında genellikle sergilediğiniz başa çıkma davranışlarınız insanlarla iletişiminizi nasıl etkiliyor? Bu davranışlar sağlığınızı nasıl etkiliyor?”

Doç. Dr. Begüm Satıcı eğitimin devamında şu ifadeleri kullandı:

Kendi davranışının farkında olmak, bu davranışı değiştirip değiştirmeme kararını vermemizi kolaylaştırır. Sağlıksız olduğunu düşündüğünüz bazı davranışlarınız var ise, bunları repertuarınızdan hemen çıkartmayın, belki de bunlar uygun dozlarda kullanıldıklarında yararlı oluyor olabilir. Etkisiz ya da zararlı görünen tepkilerinizin yoğunluğunu ve sıklığını azaltmak daha fazla işinize yarayabilir.”

 

Stresle başa çıkma yöntemlerini sıralayan Satıcı, “Stresle nasıl başa çıkabilirim diyorsanız dikkat etmeniz gereken konular bunlar: Beslenme ve kilo kontrolü ile, müzik ve ses yardımı ile, yaşam biçimini değiştirerek, gevşeme egzersizleri yaparak. Fazlaca kafein ya da çay kullanılması. Vitamin yoksunlukları stresli dönemlerde sinir sisteminin ve iç salgı bezlerinin daha iyi çalışması için B kompleks ve C vitaminlerine gereksinim artar. B-1, B-5 ve B-6 vitaminlerinin eksikliği kaygı reaksiyonları, depresyon, uykusuzluk ve kalp damar zayıflamasına yol açar B-2 eksikliği ise mide de aşırı duyarlılık kas zayıflamasına neden olur. Vitamin eksiklikleri strese toleransı azaltır. Kahvaltı yapmayı unutmayın, aç beden strese karşı dayanamaz. Doğru beslenin, daha çok sebze ve meyve tüketin, ızgara ve buharda pişen yiyecekleri tercih edin. Küçük porsiyonlarda yemek yiyin, suyu diğer içeceklere tercih edin. Tatlıya boş verin. Vitamin eksikliklerinizi kontrol edin. Müzik, bağışıklık sistemini güçlendiren hücreleri çoğaltır ve stres hormonlarının düzeyini düşürür. Doğayı yaşamaksa insanı sakin ve mutlu kılar. Çevresel sesleri dinleyin, sessizliğin sesini, denizin sesini, bir yaylanın sesini, rüzgarın, yağmurun sesi…” dedi.

Doç. Dr. Begüm Satıcı eğitime şu ifadelerle devam etti:

Fiziksel dayanıklılığınızı artırın. Yeterince ve düzenli uyuyun. Sizi üzen Tv dizilerinden uzak durun. Düzenli egzersiz yapın derin ve yavaş nefes alıp verin. Sorunlara bakış açınızı değiştirin. Gülmeye zaman ayırın. Gülmek, Soğuk algınlığı ve diyabetten korur. Bedeninizdeki ağrıları azaltır. Sindiriminizi kolaylaştırır. Saldırgan ve sinirli olmanızı engeller. Cinsel yaşamdan keyif almanızı sağlar. Stresi azaltır ve mutluluk hissi verir.

Sorunlara bakış açınızı değiştirin. Sabah çocuğunuz üzerine çayını döktü. Ne yapardınız? Sert şekilde azarladınız ve olası kriz/ler… ‘Tamam tatlım, bir dahaki sefere dikkatli olsan daha iyi olur.’ Sizce hangisi sabah güne başlama da daha iyidir: Güzel bir gün olacak, berbat bir gün daha başlıyor. Olumlu düşünme alışkanlığı geliştirin. Hasta olmak istemiyorum yerine sağlıklı olmak istiyorum. Randevuya geç kalmak istemiyorum yerine randevuya 5 dakika erken gitmeliyim. Hiç yararı yok olmuyor yerine olmazsa bir başka yol bulurum tekrar denerim deyin.

Kendinizi sürekli geliştirin. Kendinize güveninizi artırır. İş yaşamında becerilerinizi artırır. Yeteneklerinizi ve başarılarınızı artırır. Böylece Stresinizi Daha Kolay Azaltırsınız. Sorunlara bakış açınızı değiştirin. Bol kitap okuyun. Çok yer gezin. Az televizyon izleyin. Sıkıntılarınızı akınlarınızla paylaşın. Hedeflerinizi belirleyin. Hobiler edinin. Öfkeyi, kendinize zevk edinmeyin ve ön yargılarınızdan kurtulmayı deneyin.

Güzel kokular sizin gevşemenizi ve rahatlamanızı sağlar. Lavanta kokusu bunların içinde stresle başa çıkmada en fazla kullanılandır. Yarım litre suyun içine 2-3 damla lavanta esansı ekleyip, elde ettiğiniz karışımı bir sprey aracıyla odanıza aralıklarla sıkınız. İki şey yaşamda önemli olan her şey içindir: Nefes alabilmek, nefes verebilmek.”

Eğitim; Stres Yaratıcı Başa Çıkma Stratejisi, Gevşeme Egzersizleri ile devam etti. Eğitim sonunda Doç. Dr. Begüm Satıcı, Unutmayın. Vazgeçmek ok. Herkes yapabilir. Sağlıklı bir hayat sizi bekliyor” dedi.

DİLAN ŞAHİNBAŞ